Açık artırmada rekor: T-rex iskeleti 50,1 milyon dolara satıldı

---

---

Yaklaşık 67 milyon yıllık 'Gus' adlı T-rex iskeleti, New York’taki açık artırmada 50,1 milyon dolara alıcı buldu. Tahminlerin iki katına yaklaşan fiyatıyla müzayedede satılan en pahalı fosil oldu

ABD’nin New York kentinde düzenlenen açık artırmada, şimdiye kadar keşfedilen en büyük ve en iyi korunmuş Tyrannosaurus rex iskeletlerinden biri 50 milyon 130 bin dolara satıldı.

Sotheby’s müzayede evi tarafından satışa çıkarılan “Gus” adlı iskelet için 20 ila 30 milyon dolar arasında bir fiyat öngörülüyordu. Ancak yedi kişinin katıldığı ve yaklaşık 10 dakika süren açık artırmada verilen teklifler 50 milyon dolar sınırını aştı. Kimliği açıklanmayan alıcı, kazanan teklifi telefonla verdi.

Gus, bu satışla müzayedede şimdiye kadar satılan en pahalı fosil oldu.

Kemiklerinin yüzde 61’i bulundu

Yaklaşık 67 milyon yıllık iskelet, 11,6 metre uzunluğunda ve 3,8 metre yüksekliğinde. Kafatasının uzunluğu ise yaklaşık 1,4 metreyi buluyor.

İskelet, 183 fosilleşmiş kemik parçasından oluşuyor. Kemik sayısı üzerinden yüzde 61’i, kütle bakımından ise yüzde 75 ila 80’i tamamlanmış durumda. Kafatasındaki orijinal kemiklerin yaklaşık yüzde 82’si korunmuş.

Gus’ta T-rex fosillerinde nadiren bulunan lades kemiği, eksiksiz bir pelvis ve iki ayak da yer alıyor. Sotheby’s’e göre bugüne kadar her iki ayağı da büyük ölçüde korunmuş yalnızca bir başka T-rex fosili biliniyor.

İskelette ayrıca dinozorun hayattayken maruz kaldığı ısırıkların ve iyileşmiş kırıkların izleri bulunuyor. Bu yaraların leş kavgası veya diğer dinozorlarla mücadele sırasında oluşmuş olabileceği düşünülüyor.

Üç yılda çıkarıldı, üç yılda hazırlandı

Fosil, 2021’de ABD’nin Güney Dakota eyaletindeki bir çiftlikte keşfedildi. Kazı çalışmaları, toprağın çözülmesine imkân veren yaz aylarında olmak üzere 2021 ile 2023 arasında üç sezon sürdü. Kemiklerin temizlenmesi ve iskeletin bir araya getirilmesi için de laboratuvarda üç yıl çalışıldı.

İskelete, fosilin bulunduğu arazinin sahibi Gary “Gus” Licking’in adı verildi. Sığır yetiştiricisi Licking, kazı çalışmalarının başlamasından bir yıl sonra, 2022’de hayatını kaybetti.

Gus, Montana, Wyoming ve Dakota eyaletleri boyunca uzanan Hell Creek Formasyonu’nda bulundu. İlk T-rex iskeletlerinden biri de 1902’de aynı jeolojik bölgede keşfedilmişti.

Önceki rekor Stegosaurus’a aitti

Müzayedede satılan en pahalı fosil rekoru daha önce “Apex” adlı Stegosaurus iskeletine aitti. Apex, Temmuz 2024’te yine Sotheby’s tarafından milyarder Ken Griffin’e 44,6 milyon dolara satılmıştı.

Griffin, iskeleti dört yıllığına New York’taki Amerikan Doğa Tarihi Müzesine vermişti. Gus’ı satın alan kişinin kimliği ve fosili bir müzeye açıp açmayacağı ise henüz bilinmiyor.

Bilim dünyasında özel koleksiyon endişesi

Paleontologlar, önemli fosillerin özel koleksiyonlara girmesinin bilimsel araştırmaları sınırlayabileceği uyarısında bulunuyor. Bilimsel dergiler genellikle yalnızca kamunun erişebildiği koleksiyonlarda bulunan örnekler üzerinde yapılan araştırmaları yayımlıyor. Özel mülkiyetteki fosiller üzerinde yürütülen çalışmaların bağımsız araştırmacılar tarafından doğrulanması güçleşebiliyor.

Gus, kemik sayısı bakımından yüzde 70’i tamamlanmış olan ve 2020’de 31,8 milyon dolara satılan “Stan” ile yüzde 90 oranında tamamlanmış “Sue”dan daha eksik. Buna karşılık Gus’ın satışında başka dinozorlardan alınmış telifli kalıplar bulunmuyor. Fosilin yeni sahibi, eksik kemiklere ait kalıpları üretip müzelere veya özel koleksiyonculara lisanslama hakkına da sahip olacak.