BİLİM DÜNYASI AYAKTA! Yüzyıllardır buzların altındaydı: Antarktika'da korkutan tehlike ortaya çıktı

---

---

Antarktika'da hızlanan buz erimesi, yüzyıllardır buz tabakalarının altında hapsolmuş toksik cıvanın okyanusa karışmasına neden oluyor. Bilim insanları, bu durumun kıtanın hassas ekosistemi üzerinde ciddi tehdit oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Çin'deki Peking Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve PNAS Environmental Sciences dergisinde yayımlanan çalışmada, Antarktika Yarımadası çevresindeki 16 farklı noktadan alınan tortu örnekleri analiz edildi.

 

İncelemeler sonucunda, kıta sahanlığında metrekare başına yılda yaklaşık 93 mikrogram cıva biriktiği belirlendi. Bu miktarın, dünyanın diğer kıta sahanlıklarında ölçülen seviyelerin yaklaşık iki katı olduğu kaydedildi.

 

CIVA BİRİKİMİ YÜZDE 160 ARTTI

Araştırmaya göre, sanayileşme öncesi döneme kıyasla cıva birikim hızı yaklaşık yüzde 160 yükseldi. Bilim insanları, bu artışın temel nedenlerinden birinin insan faaliyetleri sonucu hızlanan iklim değişikliği olduğunu belirtti.

BUZ ERİMESİ CIVA DÖNGÜSÜNÜ HIZLANDIRIYOR

Araştırmacılar, küresel ısınma nedeniyle geri çekilen buzulların iki önemli etkiye yol açtığını ifade etti. Bir yandan yüzyıllardır buzların içinde hapsolmuş cıva okyanusa taşınırken, diğer yandan açığa çıkan deniz yüzeyi fitoplanktonların atmosferdeki cıvayı daha fazla tutmasına imkan sağlıyor.

Ayrıca buzulların erimesiyle hızlanan erozyon ve kayaç aşınması da karasal kaynaklı cıvanın denize taşınmasını artırıyor.

 

Çalışmada, sanayileşme döneminden bu yana buz erimesiyle okyanusa taşınan cıva miktarının yüzde 550, atmosferden denize geçen cıva miktarının ise yüzde 350 arttığı tespit edildi.

 

DENİZ KUŞLARI İÇİN ENDİŞE VERİCİ TABLO

Bilim insanları, Antarktika Yarımadası'nın kıtanın toplam yüzölçümünün yüzde 5'inden daha azını oluşturmasına rağmen, son 30 yılda yaşanan buz kaybının yaklaşık yüzde 60'ının bu bölgede gerçekleştiğine dikkat çekti.

Daha önce yapılan araştırmalar ise Antarktika'daki deniz kuşlarının yüzde 62'sinde cıva seviyelerinin sağlık açısından güvenli kabul edilen sınırların üzerine çıktığını ortaya koydu. Türlerin yaklaşık dörtte birinin ise orta veya yüksek düzeyde cıva zehirlenmesi riskiyle karşı karşıya olduğu belirtildi.

Araştırmacılar, mevcut buz erimesi hızının devam etmesi halinde Antarktika ekosistemindeki cıva yükünün daha da artabileceğini ve bunun besin zinciri boyunca çok sayıda canlı türünü olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.