Gerilimli geçmişten, stratejik ortaklığa: Zelenski Beyaz Saray'a güçlü bir kartla dönüyor

---

---

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski iki ülke arasındaki ilişkilerin daha önce hiç olmadığı kadar güçlü göründüğü bir dönemde, Salı günü Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelmeye hazırlanıyor. Peki bu görüşmenin önemi ne? detayları NYT inceledi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, her iki liderin de kendi ülkelerinde iç siyasi zorluklarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, ilişkilerinin daha önce hiç olmadığı kadar güçlü göründüğü bir atmosferde Salı günü Beyaz Saray’da Başkan Donald Trump ile görüşmeyi planlıyor.

Ülkesinde hem Savunma Bakanı’nı hem de Genelkurmay Başkanı’nı görevden almanın yarattığı iç siyasi çalkantılarla mücadele etmeyi sürdüren Zelenski, bu toplantıda Rusya’ya karşı yürütülen savaşta tıkanan barış görüşmelerini yeniden başlatmayı umuyor.

Ukrayna lideri aynı zamanda, başta hava savunması olmak üzere daha fazla ABD silah yardımı için bastırmayı hedefliyor. Analistler, iki liderin Rusya ve Ukrayna arasındaki uzun menzilli hava saldırılarında olası bir ateşkes potansiyelini de ele almalarının muhtemel olduğunu belirtiyor.

Senatör Graham'ın cenazesi ve MAGA kanadında eksen kayması

Zelenski Washington ziyareti kapsamında, Ukrayna’dan döndükten birkaç saat sonra, 11 Temmuz’da ani bir şekilde hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham’ın cenaze törenine de katılacak.

Güney Carolinalı Cumhuriyetçi senatör, üyeleri genellikle Rus tezlerini yineleyen Trump’ın yakın çevresi içinde Ukrayna’nın belki de en büyük müttefiki konumundaydı.

Bazı analistler, Graham’ın ölümünün Trump’ı Ukrayna’ya karşı daha sempatik bir tutum takınmaya sevk edebileceğini değerlendiriyor.

Uzmanlar ayrıca MAGA hareketinin önde gelen isimlerinden olan ve son dönemde Ukrayna’ya desteğini açıklayan sağcı aktivist Laura Loomer’ın bu ay Ukrayna’ya gerçekleştirdiği ziyarete dikkat çekiyor.

Diğer uzmanlar ise Trump’ın barış görüşmelerini yeniden canlandırmak istemesini, diplomaside bir başarı hikayesine ihtiyaç duymasına ve ABD’nin İran’la yürüttüğü gerilimde kalıcı bir ateşkese ulaşmanın zorlaşmasına bağlıyor.

Avrupalı siyasi danışmanlık firması Rasmussen Global’in kıdemli direktörlerinden Harry Nedelcu, duruma ilişkin şu değerlendirmede bulunuyor:

"İran ile olan ilişkiler halen son derece kırılgan bir seyir izliyor. Bu nedenle Ukrayna konusu yeniden ön plana çıkıyor."

Nedelcu, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü:

"Her iki lider için de en önemlisi, bu buluşma birbirlerinin diplomatik çabalarını meşrulaştırabilecekleri ve karşılıklı koz olarak kullanabilecekleri bir an sunuyor.

Trump, Zelenski’nin konumunu bir koz olarak kullanabilir; Zelenski ise Trump’ın iç siyasette zorlandığı bir dönemde kendi yönetiminin başarısını kanıtlamasına katkı sağlayabilir."

Gergin geçmişten stratejik ortaklığa

İki lider öteden beri karmaşık ve çalkantılı bir ilişki yürüttü. Trump’ın ikinci başkanlık döneminin başında Beyaz Saray’da gerçekleşen ilk görüşmeleri, Zelenski’nin salondan ayrılmasının istenmesiyle tam bir felaketle sonuçlanmıştı.

Trump yönetimi barış müzakerelerinde sürekli olarak Rusya’ya yakın bir tutum sergilemiş ve Zelenski’nin savaşı kazanacak kartlara sahip olmadığını savunmuştu.

Nitekim Trump döneminde ABD, Ukrayna’ya yönelik neredeyse tüm askeri yardımları kesmişti.

Zelenski, sonraki temaslarında Trump’ın yumuşamasını sağlamak için yoğun bir çaba sarf etti. Öte yandan Ukrayna, özellikle insansız hava araçları (İHA) alanındaki teknolojik atılımları sayesinde bu yıl Rusya karşısında beklenenden çok daha başarılı bir performans sergiledi. Ukrayna, tam da Trump’ın takdir ettiği türden bir güç projeksiyonu ortaya koyuyor.

Hatta Ukrayna, Cumartesi günü Hazar Denizi’nde bulunan bir İran gemisini uzun menzilli bir İHA ile vurarak İran savaşının teğetine de dahil oldu.

Ukrayna’ya karşı kullanılan İHA teknolojisini uzun süredir Rusya’ya tedarik eden İran, söz konusu deniz aracının ticari bir gemi olduğunu öne sürerek misilleme yapacağını bildirdi ve Ukrayna’yı savaşı kasten genişletmekle suçladı. Zelenski ise Kiev ordusunun İran ile Rusya arasında askeri mühimmat taşıyan bir kargo gemisini hedef aldığını açıkladı.

Füze çıkması ve Kiev'e sürpriz ziyaret

Ukrayna’nın uzun menzilli İHA’ları Rusya’nın çeşitli bölgelerinde hasara yol açsa da, Kiev yönetimi hava savaşında halen ciddi bir dezavantajla karşı karşıya bulunuyor.

New York Times’ın Ukrayna Hava Kuvvetleri verilerine dayanarak hazırladığı veri setine göre, Pazartesi günü itibarıyla Rusya Temmuz ayı boyunca Ukrayna şehirlerine 117 balistik füze fırlattı. Bu sayı, neredeyse aylık bazda bir rekor anlamına geliyor.

Zelenski, Ukrayna’nın elinde Rusya’nın balistik füzelerini düşürebilen tek hava savunma sistemi olan ABD yapımı Patriot önleme füzelerinden daha fazla tedarik edilmesi talebini defalarca yineledi.

Ukrayna açısından olumlu bir başka gelişme olarak Trump, bu ay Ukrayna’nın bu önleme füzelerini kendi bünyesinde üretmesine izin vermeyi kabul etti.

Trump ile sık sık görüşen Loomer’ın tutumundaki değişim, Trump’ın tabanındaki savaş algısının nasıl dönüştüğünü gösteren sembolik bir örnek niteliği taşıyor.

MAGA hareketindeki diğer isimler gibi o da eskiden düzenli olarak Rus tezlerini savunuyor ve ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı yardımlara karşı çıkıyordu.

New York Times’a verdiği röportajda Loomer, bu yıl inançlarını sorgulamaya başladığını ifade etti. Loomer, Tucker Carlson’ın da aralarında bulunduğu etkili medya figürlerinin oluşturduğu ve Ukrayna konusunda Rus propagandasına kanarak ABD ulusal güvenliğini sabote ettiğini söylediği bir grubu "woke sağ" olarak tanımladı.

Geçtiğimiz hafta Florida’daki evinden Ukrayna’nın başkenti Kiev’e yaklaşık 35 saat süren bir yolculuk yaparak sürpriz bir ziyaret gerçekleştiren Loomer, Perşembe günü başkanlık konutunun yakınındaki bir bahçede Zelenski ile bir röportaj yaptı.

Loomer, gerçekleri düzeltmek adına kendisini ahlaki bir sorumluluk altında hissettiğini dile getirdi.

c.2026 The New York Times Company