Google, bir zamanlar savunduğu internetin etrafına yapay zeka çiti örüyor

---

---

The New York Times, Google’ın yapay zeka destekli arama özellikleriyle kullanıcıları kendi ekosisteminde tutmasının yayıncılar ve açık web üzerindeki etkilerini analiz etti

Google 2004 yılında halka arz edilmeye hazırlanırken şirketin kurucularından Larry Page, hissedarlara yazdığı bir mektupta internet şirketinin dünyaya karşı sorumluluğunu anlatmıştı.

Page, “İyi işleyen bir toplumun yüksek kaliteli bilgiye bol miktarda, ücretsiz ve tarafsız biçimde erişebilmesi gerektiğine inanıyoruz” demişti.

Google bu sorumluluğu, internete açılan bir kapı işlevi görerek yerine getirdi. İnsanların arama sorgularını bağlantı listeleriyle yanıtlıyor, daha fazla bilgi edinmeleri için kullanıcıları satıcılar, yayıncılar, üniversiteler ve başkaları tarafından işletilen milyonlarca internet sitesinden oluşan “açık web”e yönlendiriyordu. Sonraki yıllarda Google, insanları açık web’in uçsuz bucaksız dünyasına yönlendirerek gezegenin en zengin ve güçlü şirketlerinden biri haline geldi.

Ancak yapay zeka çağında Google, açık web’den geri çekiliyor gibi görünüyor ve onu tehlikeye atıyor olabilir.

Arama sonuçlarının yerini yapay zeka yanıtları alıyor

Silikon Vadisi devi, geçen yıldan bu yana arama hizmetini yapay zekayla baştan aşağı yeniledi. Bağlantılardan oluşan arama sonuçlarının yerini, şirketin yapay zeka sohbet robotu Gemini tarafından yazılan diyalog biçimindeki yanıtların aldığı AI Mode’u kullanıma sundu. Google son olarak, insanların sorgularına fotoğraf ve video ekleyebilmesi ve aramaları kendileri adına yürütmeleri için yapay zeka “ajanları” görevlendirebilmesi amacıyla ikonik arama kutusunu 25 yıl sonra ilk kez değiştirdi.

Bu hamlelerin etkisi giderek belirginleşiyor: İnsanlar Google’da her zamankinden daha fazla zaman geçiriyor.

Google’ın mayıs ayında düzenlediği geliştirici konferansında açıkladığı verilere göre kullanıcılar, geleneksel aramalarda sordukları anahtar kelime ağırlıklı soruların üç katı uzunluğunda sorgular yazıyor. The New York Times’ın derlediği, araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen üç çalışmaya göre insanlar AI Mode’da, geleneksel Google aramalarına kıyasla bir ila dokuz dakika daha fazla zaman geçiriyor. Arama ve pazarlama odaklı Growth Memo adlı bültenin ekim ayında yayımladığı bir araştırma, oturumların yaklaşık yüzde 75’inde kullanıcıların AI Mode’dan çıkıp web’e hiç gitmediğini ortaya koydu.

Google’ın milyarlarca kullanıcısını kendi internet sitelerine yönlendirmesine bel bağlayan yayıncılar, şirketler, bankalar ve diğer kuruluşlar açısından, şirket arama hizmetine giderek daha fazla yapay zeka entegre ettikçe ortaya çıkan etki tartışmasız hale geldi. Bu kuruluşlara göre Google kullanıcıları artık bir arama yaptıktan sonra Google’dan ayrılmıyor, yalnızca yapay zekanın oluşturduğu yanıtları okuyor. Bu da internet sitelerine daha az kişinin gelmesi ve arama trafiğinin düşmesi anlamına geliyor.

Teknoloji sitesi The Verge’ün Genel Yayın Yönetmeni Nilay Patel, yayıncıları yıllardır Google’dan gelen trafiğin sıfıra düşeceği “Google Zero” anıyla karşı karşıya kalacakları konusunda uyarıyordu.

Patel, “Yayıncılar için Google Zero çoktan geldi. AI Mode kullanıma sunulana kadar insanlar bu yavaş ilerleyişin bir dönüm noktasına ulaşmak üzere olduğunu göremiyordu” dedi.

Açık web vizyonu giderek aşınıyor

Bu değişiklikler açık web’i tehdit ediyor ve yapay zekanın teknoloji dünyasını ne kadar hızlı altüst ettiğini gösteriyor. 1989’da World Wide Web’i icat eden bilgisayar bilimci olarak kabul edilen Tim Berners-Lee, web’i sınırların olmadığı küresel bir işbirliği aracı olarak tasarlamıştı. İnsanlar kendi internet sitelerini kurabilecek ve başkalarının oluşturduğu siteler arasında özgürce dolaşabilecekti.

Apple ve Meta gibi teknoloji devlerinin, kullanıcıların ihtiyaç duydukları hemen hemen her şeye tek bir çatı altında ulaşabildiği teknoloji ekosistemleri olan “duvarlarla çevrili bahçeler” yaratmasıyla bu vizyonun büyük bölümü yıllar içinde aşındı. Berners-Lee, 2024 tarihli bir yazısında yapay zekanın bu gidişatı tartışmasız biçimde hızlandırdığını söyledi.

Berners-Lee, teknoloji şirketlerinin kullanıcıları içeride tutan ve kamusal faydayı artırmak yerine kârı en üst düzeye çıkarmaya odaklanan imparatorluklar kurduğunu yazdı. “Yapay zekadaki hızlı ilerleme bu kaygıları daha da artırdı” diyen Berners-Lee, “Bu durum, web’deki sorunların birbirinden bağımsız olmadığını, aksine gelişmekte olan teknolojilerle derinden iç içe geçtiğini kanıtladı” ifadelerini kullandı.

Google açık web’i tehlikeye attığını reddediyor

Google, açık web’i tehlikeye attığı iddiasını reddetti. Aramadan sorumlu Başkan Yardımcısı Liz Reid, geçen ağustos ayında yayımlanan bir blog yazısında şirketin temel yaklaşımının değişmediğini ve sayısı milyarları bulan “nispeten istikrarlı” miktarda tıklama gönderdiğini söyledi. Reid, arama trafiğinin düştüğüne ilişkin haberlerin “hatalı” olduğunu ve “kusurlu yöntemlere” dayandığını belirtti.

Reid, “Web ekosisteminin sağlığını tutkuyla, belki de diğer tüm şirketlerden daha fazla önemsiyoruz” dedi.

Google, bu blog yazısının yayımlanmasından bu yana arama hizmetine daha fazla yapay zeka ekledi. Şirket ayrıca kullanıcıları AI Mode’dan çıkararak daha geniş web’e yönlendirmeyi amaçlayan bazı özellikler geliştirdi. Bunlar arasında bazı yanıtlara internet sitesi önizlemeleri eklenmesi ve insanların “tercih edilen kaynaklar” belirlemesine olanak tanıyan, böylece yapay zekanın favori haber kuruluşlarına daha sık atıfta bulunmasını sağlayan bir araç da yer aldı. Şirket ayrıca yayıncıların ve içerik üreticilerinin çalışmalarını arama sonuçlarında tanıtmasına yardımcı olan bir profil oluşturdu.

Bir Google sözcüsü yaptığı açıklamada, “Google’ın yapay zeka destekli arama özellikleri her hafta web’e milyarlarca tıklama gönderiyor; insanların bilgiye nasıl ulaşmak istediklerine ilişkin değişen tercihlerini karşılarken internet sitelerine de kayda değer miktarda trafik sağlıyor” dedi. Sözcü, şirketin yapay zeka özelliklerinin web bağlantılarını öne çıkardığını da sözlerine ekledi.

Sözcü, kullanıcıların zamanın yüzde 75’inde AI Mode’da kaldığını ortaya koyan araştırmanın küçük bir örnekleme dayanması ve kullanıcılara normal kullanıcı davranışını yansıtmayan belirli görevler vermesi nedeniyle kusurlu olduğunu söyledi.

Web trafiğinin yarısından fazlası artık insanlardan gelmiyor

Buna rağmen bir içerik dağıtım ağı şirketi olan Cloudflare’e göre aramalar giderek daha fazla yapay zeka sohbet robotları tarafından gerçekleştirilirken internet sitelerini ziyaret eden insanların sayısı azalıyor. Bir kişi eskiden bir futbolcunun Dünya Kupası performansını Google’da aratıp yorumları okumak için bir spor sitesine veya sosyal medya paylaşım dizisine tıklayabilirdi. Şimdi ise bir bot bu bilgi için web’i tarıyor ve oyuncunun istatistiklerini kullanıcıya sunuyor; kullanıcı da Google’da kalıyor.

Cloudflare’e göre web trafiğinin toplamda yüzde 50’den fazlası artık insanlardan gelmiyor. Şirket ayrıca Haziran 2025 ile Nisan 2026 arasında finans, yayıncılık ve perakende gibi sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin internet sitelerine gelen insan trafiğinin yaklaşık yüzde 40 azaldığını açıkladı.

Cloudflare, web’in temel ekonomik modelinin değiştiğini ve Google’ınki gibi sohbet robotu tarzındaki arama araçlarının kontrol edilmemesi halinde açık web’i tehlikeye atabileceğini belirtti.

Wikipedia’nın ziyaretçi sayısı düşüyor

Google’ın yapay zekası ve diğer popüler sohbet robotları Wikipedia’yı da etkiledi. Çevrim içi ansiklopediyi yöneten Wikimedia Vakfı, geçen yıl internet sitesini ziyaret eden insan sayısında yüzde 8 düşüş yaşandığını açıkladı. Aynı dönemde, yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla veri toplamak için sitesini tarayan botların sayısı arttı.

Wikimedia Vakfı’nın ürün ve teknolojiden sorumlu yöneticisi Selena Deckelmann, “Benim görevim, Google’ın kullanıcı arayüzü değiştiği için insanların bizi unutmamasını sağlamak” dedi.

Deckelmann, Wikipedia’nın Google ekosistemi dışında okuyucularla bağ kurabilmek için kendi uygulamasını ve sosyal medya kanallarını tanıtmaya başladığını söyledi. Wikipedia ayrıca eğitim amacıyla verilerine erişen Google ve diğer yapay zeka şirketlerinden ücret almaya başladı.

Geçen ay Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Kurumu, yayıncıların kaygılarını gidermek amacıyla Google’ın ülkedeki yapay zeka destekli arama araçlarında değişiklik yapmasını zorunlu kıldı. Düzenleyici kurum, internet sitelerine trafik gönderilmesine yardımcı olmayı amaçlayan bu adım kapsamında Google’ın, sohbet robotlarının yanıtlarında içeriklerin kaynağını göstermek için açık bağlantılara yer vermesi gerektiğini belirtti. Şirketin ayrıca internet sitesi yöneticilerine, içeriklerinin yapay zeka özetlerinde yer almasını reddetme olanağı tanıması gerekiyor. Google bu değişiklikleri dünya genelindeki arama hizmetinde uyguluyor.

'Google hâlâ açık internete erişimi kolaylaştırıyor'

Açık web’in bazı savunucuları açısından insanların Google ekosisteminden ayrılabiliyor olması yeterli görülüyor.

İnternette sivil özgürlükleri savunmaya odaklanan kâr amacı gütmeyen Electronic Frontier Foundation’ın avukatlarından Tori Noble, “İster geleneksel arama yöntemini ister yapay zekayı kullansın, Google’ın hâlâ açık internete erişimi kolaylaştırdığını düşünüyorum” dedi. Noble, erişim için oturum açmayı zorunlu tutan Facebook gibi duvarlarla çevrili bahçelerle karşılaştırıldığında Google için “Kapalı bir evren değil” ifadelerini kullandı.

Ancak bu durum bazı internet sitesi yöneticilerini pek teselli etmiyor.

The Verge ve diğer yayınların sahibi Vox Media, mayıs ayında bazı internet sitelerini satmaya başladı. Vox Media Üst Yöneticisi Jim Bankoff, “arama trafiğinin yok olmasının” şirketin yaklaşık yarısını James Murdoch’a satma kararında etkili olduğunu söyledi. Haziran ayında The Verge ve Vox Media’ya ait diğer bazı internet siteleri Penske Media’ya satıldı.

Patel, Google’ın sık sık “daha fazla trafik gönderdiğini ve web’in her zamankinden daha büyük olduğunu” söylediğini belirterek “Bunun hemen yanında ise işleri mahvolan bir grup yayıncı var” dedi.

© 2026 The New York Times Company