Haaretz: İsrail'i 'Ermeni Soykırımı' adımından Azerbaycan vazgeçirdi

---

---

Haaretz'in haberine göre, İsrail hükümetinin geçen ay onayladığı "Ermeni Soykırımı'nı tanıma kararı", Azerbaycan'ın girişimleri sonrasında Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından Knesset gündeminden çıkarıldı

İsrail'de 1915 olaylarının soykırım olarak tanınmasına ilişkin hükümet kararı, Azerbaycan'ın diplomatik baskısı nedeniyle Knesset'te oylanmadı. İsrail'in önde gelen gazetelerinden Haaretz, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in dış politika danışmanı Hikmet Hacıyev'in girişiminin ardından oylamayı engellediğini öne sürdü.

Habere göre İsrail hükümeti geçen ay "Ermeni Soykırımı"nın tanınmasını öngören kararı oybirliğiyle kabul etti. Ancak karar, yaz tatili öncesinde geçen hafta yapılan son Knesset oturumlarının gündemine alınmadı. Haaretz'e konuşan İsrailli bir kaynak, Netanyahu'nun Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar tarafından ilerletilen oylamayı durdurduğunu iddia etti.

Gazetenin aktardığına göre Hacıyev'in Başbakanlık Ofisi ile temasa geçmesinin ardından İsrailli yetkililer Azerbaycan tarafına konunun Knesset gündeminden çıkarıldığını ve bu yasama döneminde oylanmayacağını bildirdi.

Sa'ar'ın ofisinden yalanlama

Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın ofisi ise oylamanın Netanyahu'nun müdahalesiyle iptal edildiği iddiasını reddetti. Açıklamada, "Soykırımın tanınmasına ilişkin hükümet kararı oybirliğiyle kabul edildi. Bu karar değiştirilmeyecek; önemli ve tarihi olan gerçek budur" denildi.

Bununla birlikte açıklamada, kararın neden Knesset gündemine getirilmediğine ilişkin alternatif bir gerekçe paylaşılmadı.

Azerbaycan medyası da benzer iddiayı gündeme taşıdı

Azerbaycan merkezli Haqqin.az internet sitesi de yaklaşık 10 gün önce yayımladığı haberde, İsrail'in Bakü'nün itirazlarını dikkate aldığını ileri sürmüştü. Haberde, Azerbaycan'ın tutumunun İsrailli yetkililere iletildiği, bunun sonucunda girişimin durdurulduğu ve fiilen rafa kaldırıldığı öne sürüldü. Haberde ayrıca teklifin ileride yeniden gündeme gelmesini önlemek için de adımlar atıldığı iddia edildi.

Bakü kararı kınamıştı

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı geçen ay yaptığı açıklamada İsrail hükümetinin tanıma kararını sert ifadelerle eleştirmiş ve kararın yeniden gözden geçirilmesini istemişti.

Bakanlık açıklamasında, 1915 olaylarının "tarihsel gerçeklerin çarpıtılması" olduğu savunularak, konunun hukuki ve akademik temelden yoksun siyasi bir karara dönüştürüldüğü öne sürüldü. Açıklamada böyle bir adımın uzlaşıya katkı sunmayacağı, aksine bölgedeki ayrışmaları derinleştireceği ve kalıcı barış çabalarını zayıflatacağı ifade edildi.

Filistin mesajı dikkat çekti

Haaretz, Azerbaycan'ın geçen hafta Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa'yı Bakü'de ağırlamasını da İsrail ile ilişkilerde olası bir soğumanın işareti olarak değerlendirdi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı'nın görüşmeye ilişkin açıklamasında, Doğu Kudüs başkentli bağımsız Filistin devletine destek vurgusu yapıldı. Açıklamada ayrıca Azerbaycan'ın Filistinlilere yönelik yardımlarını sürdürdüğü, UNRWA aracılığıyla destek sağladığı ve Batı Şeria'da bir lise inşa etmeyi planladığı belirtildi.

İsrail-Azerbaycan ilişkileri son yıllarda iyiye gidiyor

İsrail son yıllarda Azerbaycan'ı hem bölgesel hem de uluslararası düzeyde en önemli ortaklarından biri olarak görüyor. Yaklaşık bir yıl önce sona eren Ermenistan-Azerbaycan savaşı sırasında İsrail'in Bakü'ye silah desteği sağladığı biliniyor.

Haaretz daha önce çatışmalar sırasında Azerbaycan'a ait kargo uçaklarının Eilat yakınlarındaki Ovda Hava Üssü'ne yoğun uçuşlar gerçekleştirdiğini ortaya koymuştu. Gazetenin 2023 tarihli araştırmasına göre Azerbaycan, İsrail yapımı silahları Ovda üzerinden ithal ediyor. CNN ise son İran savaşı sırasında İsrail'in İran'a yönelik operasyonlar kapsamında özel kuvvetlerini Azerbaycan'a gönderdiğini öne sürmüştü.

Netanyahu'nun açıklaması tartışma yaratmıştı

Başbakan Binyamin Netanyahu geçen yıl ABD'li iş insanı Patrick Bet-David'in podcast programında 1915 Olayları konusunda konuşmuş, Knesset'in bu konuda bir karar aldığını düşündüğünü söylemişti. Ancak gerçekte Knesset bugüne kadar resmen tanıma kararı vermedi.

2011'den bu yana Knesset'te konuya ilişkin çeşitli oturumlar düzenlenirken, bazı komisyonlar belirli aralıklarla anma etkinlikleri gerçekleştirdi. Ancak bunlar sembolik nitelikte kaldı ve resmi tanıma anlamına gelmedi.

Geçmişte yapılan resmi tanıma girişimleri de sonuçsuz kaldı. 2018 yılında dönemin Meretz Partisi lideri Tamar Zandberg'in sunduğu önerge, koalisyon ve Dışişleri Bakanlığı'nın "soykırım" ifadesi yerine "trajedi" veya "Ermeni halkına yönelik vahşet" gibi ifadelerin kullanılmasını istemesi üzerine geri çekilmişti. Zandberg, önergenin yumuşatılmasını kabul etmemişti.