Havacılıkta yeni dönemin şifreleri: Boeing ve Airbus 2030 sonrasının uçağını tasarlıyor

---

---

Boeing ve Airbus, 2030'lu yılların ikinci yarısında göklerde olacak yeni nesil dar gövdeli uçakları için çalışmalara başladı. Havayolu şirketleri yeni uçaklardan ziyade ellerindeki dev sipariş stokunun bir an önce teslim edilmesini istiyor. Üretim krizleri devlerin en büyük sorunu

Havacılık sektörünün iki devi Boeing ve Airbus, dar gövdeli yeni nesil yolcu uçakları için yol haritalarını belirlemeye başladı.

CNBC'nin haberine göre Boeing CEO'su Kelly Ortberg Pazartesi günü yaptığı açıklamada, şirketin yeni bir ticari uçak programını destekleyecek finansal güce ulaşması için "birkaç yıla daha" ihtiyacı olduğunu ifade etti.

Airbus CEO'su Guillaume Faury ise Avrupalı üreticinin 2030 civarında yeni nesil tek koridorlu uçak programını başlatmayı ve izleyen on yılın ikinci yarısında bu uçakları hizmete sokmayı hedeflediğini açıkladı.

İki CEO farklı tonlarda konuşsa da genel olarak benzer zaman dilimlerine işaret etti. Airbus, yeni uçağını başlatmak için açıkça hedef bir yıl belirlerken; Boeing, teknolojinin veya pazar koşullarının yeterince güçlü olmaması durumunda bekleme seçeneğini koruyarak benzer bir zaman diliminde finansal olarak harekete geçebileceğini hissettiriyor.

Ortberg, CNBC'den Phil LeBeau'ya yaptığı açıklamada, "Gerçekleşmesi gereken üç şey olduğunu düşünüyoruz. Öncelikle hazır olmalıyız; bunun bir parçası da finansal durumumuzu düzene sokmaktır ve bunun üzerinde çalışıyoruz. İstediğimiz noktaya gelmemiz birkaç yıl daha alacak" değerlendirmesinde bulundu.

Ortberg, teknolojinin de hazır olması gerektiğini ve havayolu müşterilerinin Boeing’in mevcut ürün hattından ilerlemeye hazır olması gerektiğini vurguladı: "Pazarın hazır olması gerekiyor. Şu anda müşteriler bana 'Mevcut ürün hattınıza odaklanın, yeni bir uçağa geçmeden önce mevcut ürünlerin olgunlaştığını görmek istiyoruz' diyorlar."

Üretim tıkanıklıkları ve teslimat sorunları

Bu açıklamalar, uçak üreticilerinin sektör genelinde kalıcı üretim darboğazları yaşadığı bir döneme denk geliyor.

Boeing, 737 Max üretimini artırmaya çalışırken; bir dizi üretim ve kalite sorununun yanı sıra Ocak 2024'te yaşanan gövde kapak cıvatası kopması krizinin etkilerini atlatmaya çalışıyor.

Airbus tarafında ise özellikle Pratt & Whitney firmasından motor tedarikinde yaşanan aksamalar, bu yıl ve gelecek yıl için üretim planlarının revize edilmesine neden oldu.

CEO Faury, durumun artık stabilize olduğunu ifade etti.

Faury, Airbus'ın ticari uçaklarının bir sonraki neslini hazırlarken bir yandan da üretimi artırmaya ve önceden sipariş edilen uçakları teslim etmeye odaklandığını belirtti:

"Biz uzun vadeli bir sektörüz. Teknolojileri hazırlamak, ürün ve üretim sistemi için bir program başlatmak, sertifikasyonla birlikte hizmete girmek ve üretimi artırmak zaman alır."

Airbus'ın geleceğe dönük planı, pazar liderliğini korumak adına 2030 civarında bir program başlatmak ve 2030'lu yılların ikinci yarısında teslimatlara geçmek yönünde. Ancak her iki üretici için de en acil görev, üretimi artırmak ve mevcut siparişleri teslim etmek.

Yatırımcılar teslimat takvimine odaklandı

RBC Capital Markets analistleri, yatırımcıların Boeing'in 737 Max ve 787 üretimini artırma, Max 7 ve Max 10 sertifikasyonlarını tamamlama, marjları iyileştirme ve nakit akışı sağlama yeteneğine odaklandığını belirtti. Analistler, "Yatırımcılar için birincil odak noktası, tedarik zincirinin durumu ve teslimat takvimleri olmaya devam edecektir" değerlendirmesini yaptı.

Benzer bir durum Airbus için de geçerli. RBC analistleri, şirketin güçlü ikinci çeyrek teslimatlarının ardından yatırımcıların A320 ve A350 üretim hedeflerine ulaşma yolunda daha net bir tablo aradığını belirtti.

Airbus'ın elinde 9 binden fazla uçaklık dev bir sipariş stoku bulunuyor ve talep arzı geride bırakmaya devam ediyor. Jefferies analistlerine göre şirket, haziran ayında 51 adet A320neo siparişi alırken, ikinci çeyrekteki teslimat büyümesinin neredeyse tamamı A320 ailesi tarafından sağlandı. Jefferies, Airbus'ın artan A320 teslimat hacminin (ikinci çeyrekte 190 adet) kazançlarda belirgin bir iyileşme sağlamasını bekliyor.

Boeing tarafında ise odak noktası mevcut 737 Max ailesini tamamlamak. Jefferies verilerine göre, 737 Max-7 ve Max-10 modellerinin sertifikasyon çalışmaları sırasıyla %95 ve %98 oranında tamamlandı. Max-10 modeli, 1.533 adetlik siparişle Boeing’in 737 sipariş stokunun yaklaşık üçte birini oluşturuyor.

Ortberg, 737 Max-7'nin FAA (Federal Havacılık İdaresi) sertifikasyonunun "çok kısa süre içinde" beklendiğini ve bunun uzun süredir FAA tarafından onaylanan ilk yeni uçak olacağı için kritik bir milat sayılacağını belirtti. Boeing ayrıca Everett, Washington'daki dördüncü 737 Max üretim hattına yaklaşık 1 milyar dolar yatırım yaptı.

Sonuç olarak, üreticiler yeni nesil için acele etmeleri yönünde müşterilerinden yoğun bir baskı görmese de gelecek nesil uçak çalışmaları arka planda süratle devam ediyor.

Boeing 737 Max ve Airbus A320neo ailelerinin halefleri, sektörün en büyük ticari uçak pazarındaki rekabeti onlarca yıl boyunca şekillendirecek.

Yarının uçakları için rekabet etmeden önce, her iki devin de bugünün siparişlerini teslim etmesi gerekiyor.