Hindistan hükümetine geri adım attıran tesadüfi kahraman

---

---

The New York Times, Hindistan’da bir sosyal medya paylaşımıyla başlayıp hükümete geri adım attıran öğrenci hareketinin hikâyesini anlattı. Gazeteye göre hareketin lideri Abhijeet Dipke, iki ay içinde sıradan bir öğrenciden halk kahramanına dönüştü

Abhijeet Dipke, az önce duyduğu haberin doğru olup olmadığını kendi gözleriyle görmek için telefonunun ekranına baktı. Dipke, iki aydan uzun süredir Hindistan Eğitim Bakanı’nın istifasını talep eden protesto hareketine liderlik ediyordu. Sonunda istediğini elde etmişti.

“Başardık!”

Kalabalık sağır edici bir alkışla karşılık verdi. Protestocular sloganlar attı, yumruklarını havaya kaldırdı ve birbirlerine sarıldı. Hindistan gençlerinin öfkelerini yöneltebilecekleri bir hareket kurduktan sonra devasa bir takipçi kitlesine ulaşan 30 yaşındaki Dipke, artık bir halk kahramanı olarak yerini sağlamlaştırmıştı.

Başbakan Narendra Modi hükümetine karşı çıkmış ve zafer kazanmıştı.

Oysa bundan yalnızca iki ay önce Dipke, kendi ifadesiyle sıradan bir “Hindistan’dan gelen uluslararası öğrenci”ydi. Boston Üniversitesi’nde halkla ilişkiler alanında yüksek lisans yapmış, iş başvurularından arta kalan zamanlarda spor yapan ve PlayStation’da FIFA oynayan bir gençti.

Hükümetin öğrencilerin taleplerini kabul ettiğini öğrenmesinden saatler önce, cumartesi günü sahnede verdiği röportajda içine kapanık bir öğrenciden kitlesel bir hareketin liderine uzanan yolculuğunu anlattı.

“Bütün hamamböcekleri birleşirse ne olur?”

Dipke, 16 Mayıs’ta Boston’da uyandığında Hindistan Başyargıcı Surya Kant’ın işsiz Hint gençlerini “parazitlere” ve “hamamböceklerine” benzettiğini öğrendi.

Ülkenin en üst düzey yargıcının Hindistan gençlerinden bu kadar aşağılayıcı ifadelerle söz etmesi karşısında şaşkına döndüğünü söyledi.

“Bütün hamamböcekleri birleşirse ne olur?”

Dipke, milyonlarca insanın paylaşımındaki mizahı benimserken bunu aynı zamanda bir eylem çağrısı olarak gördüğünü fark edene kadar sözlerinin bu kadar etkili olmasını beklemediğini söyledi. İki gün içinde yapay zekâ araçlarını kullanarak bir internet sitesi hazırladı ve bazı arkadaşlarından yardım aldı. Böylece adı Modi’nin Bharatiya Janata Partisi’ne gönderme yapan Cockroach Janta Party, yani Hamamböceği Halk Partisi doğdu. Üyelik “tembellere”, “işsizlere” ve “yalnızca söylenip duran herkese” açıktı. Partinin Instagram hesabı iki hafta içinde 22 milyon takipçiye ulaştı.

Dipke’nin zamanlaması kusursuzdu. Yalnızca iki hafta önce, doktor ve diş hekimi olmak isteyen 2,2 milyon kişinin girdiği Hindistan’daki tıp fakültesi giriş sınavı, bazı soruların önceden sızdırıldığının ortaya çıkmasının ardından iptal edilmişti. Bu tür sızıntılar Hindistan’ın eğitim sisteminde neredeyse olağan hale gelmiş durumda ve düzenli olarak büyük bir öfke ile hayal kırıklığına yol açıyor.

Ancak kalıcı bir değişim sağlamak için Dipke ve Hamamböceği hareketine öncülük eden diğer isimlerin, yeni doğan hareketin enerjisini somut bir güce dönüştürmenin yolunu bulması gerekiyordu.

Protestolar barışçıl başladı

Hindistan’ın köklü bir demokratik gösteri geleneği bulunmasına rağmen Modi yönetimi altında her türlü protestoya ayrılan alan giderek daraldı. Dipke, tutuklanabileceğinden veya saldırıya uğrayabileceğinden korkmasına rağmen protestoları başlatmak için haziran ayı başında Hindistan’a dönmeye karar verdiğini söyledi.

Dipke, “Ben ulusal güvenlik tehdidi değilim” dedi. “Bu ülkeyi seven bir yurttaşım.”

Dipke’nin ilk paylaşımından iki haftadan kısa süre sonra Hamamböceği hareketi, haziran ayı başında Yeni Delhi’deki 18’inci yüzyıldan kalma Jantar Mantar gözlemevinin yanında protestolara başladı.

Dipke, ilk gün orada toplanan yüzlerce kişiye, “Bu hükümetten daha ne kadar korkarak yaşayacağız?” diye seslendi.

Göstericiler haftalar boyunca bölgede kamp kurdu. Güvenlik güçleri alandaki yoğun varlığını sürdürürken Dipke ve ekibi, protestoculara eylemleri barışçıl tutmaları yönünde defalarca çağrıda bulundu. Pek çok gösterici, Gandhi’nin ve Hindistan’ın bağımsızlık hareketinin şiddet içermeyen protestoyu benimseyen bir diğer önemli ismi B.R. Ambedkar’ın fotoğraflarını taşıdı.

Dipke cumartesi günü, “Bizim hareketimiz barışçıl” dedi. Protestocuların 20 Temmuz’da parlamentoya yürümeye çalıştığı sırada güvenlik görevlileriyle yaşanan çatışmalardan yetkilileri sorumlu tuttu. Polis ise yaptığı açıklamada göstericilerin o gün “taşkın, saldırgan ve şiddet yanlısı” hale geldiğini savundu.

Hareketin temel talebi bakanın istifasıydı

Dipke protestolara tek bir temel taleple başladı: Sınav soruları onun görev döneminde sızdırıldığı için Hindistan Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan istifa etmeliydi.

Modi hükümeti, gösteriler yayılmaya devam ederken bile eylemleri büyük ölçüde görmezden geldi. Protestocuların çoğunu öğrenciler oluşturuyordu ancak her yaştan insan hesap verebilirlik talebiyle harekete katıldı. Önde gelen eğitim aktivistlerinden Sonam Wangchuk da harekete destek vermek için 26 gün boyunca açlık grevi yaptı.

Hükümetin göstericilerin dövülmesine yönelik kamuoyu öfkesinin büyümesi üzerine öğrencileri dinlemeye başladığını gösteren ilk işaretler ortaya çıktı. Yetkililer, üst düzey bir bakanın konutunda görüşme yapılmasını önerdi. Dipke ve arkadaşları buna karşı çıkarak hükümet yetkililerinin ya Jantar Mantar’a gelmesini ya da tarafsız bir yerde kendileriyle buluşmasını istedi. Sınav sorularının sızdırılmasını engellemeye yönelik bir yasa çıkarılması gibi bazı hükümet önerilerini de yetersiz bularak reddettiler.

Sonunda Hamamböceği Partisi heyeti ile iki üst düzey bakan, Jagat Prakash Nadda ve Jitendra Singh arasında tarafsız bir yerde beş gün içinde üç tur görüşme gerçekleştirildi.

Hükümet taleplerin neredeyse tamamını kabul etti

Dipke cumartesi günü öğleden sonra sahnede dururken beklenen telefon geldi. Hükümet, partinin taleplerinin neredeyse tamamını kabul etmişti.

Hükümet, sınav sorularının sızdırılmasının ardından intihar eden öğrencilerin ailelerine tazminat ödemeyi taahhüt etti. Protestocular hakkında açılan polis soruşturmalarını geri çekmeyi kabul etti. Ayrıca sınav ve eğitim sisteminde daha kapsamlı reformlar öngören beş maddelik bir metni görüşme sözü verdi.

Anlaşmanın ardından Dipke’nin arkadaşları, protestoların “iyi niyet göstergesi olarak” sona erdirildiğini açıkladı. Hareketin temsilcileri hükümet yetkilileriyle el sıkıştı. Oysa böyle bir görüntü yalnızca birkaç hafta önce düşünülemezdi.

Kendini siyasi bir lider olarak görüp görmediğinden emin değil

Dipke’nin devasa bir takipçi kitlesi bulunuyor. İnsanlar her gün onunla tokalaşabilmek için saatlerce kuyrukta bekliyor. Ancak Dipke, kendisini siyasi bir lider olarak görüp görmediğinden emin olmadığını söyledi. Kendisini tarih kitapları okumaktan ve belgesel izlemekten hoşlanan, “oldukça içine kapanık” biri olarak tanımlayan Dipke, ilginin kendisinden çok hareketin üzerinde kalmasını istediğini belirtti.

Dipke ayrıca Hindistan’ın orta kesimindeki Maharashtra eyaletinde yaşayan anne ve babası için endişelendiğini söyledi. Annesinin her telefon görüşmesinde gözyaşlarına boğulduğunu belirten Dipke, bunun “kendisini de biraz zayıflattığını” ifade etti. Hindistan’a döndüğünden bu yana ailesinin evinde yalnızca iki gün geçirdi. Bir yandan da tifo hastalığını atlatmaya çalışıyor. Sağlık durumunu görüp endişelenmemeleri için anne ve babasıyla görüntülü konuşmaktan kaçındığını söyledi.

Pazar günü sabah saatlerinde Jantar Mantar’ın dışındaki sokak sessizdi. Sarı polis bariyerleri yol kenarında üst üste yığılmıştı. İşçiler çöpleri topluyor ve protestocuların tuğla duvarlara yazdığı yazıların üzerini boyuyordu.

Kısa süre önce mühendislik eğitimini tamamlayan Vijay Solanki, insanları harekete geçmenin gücüne inandırdığı için Dipke’ye hayranlık duyduğunu söyledi.

26 yaşındaki Solanki, “Çoğumuz öfkeliydik ama bu öfkeyi nereye yönelteceğimizi bilmiyorduk. Öğrencileri ilk kez bir araya getirdi. Sesimizin gerçekten duyulduğunu hissettik" dedi.

© 2026 The New York Times Company