Atatürk 100

iPhone'un gizli özelliği araç tutmasını önleyebilir mi?

Tarih: 30.07.2026 - 12:30

"Vehicle Motion Cues" adlı İphone ayarı, telefon ekranının kenarlarına aracın hareketiyle uyumlu hareket eden noktalar yerleştirerek araç tutmasını hafifletiyor. Ancak bu çözüm, aynı zamanda ekrana bakmak için bir bahane daha yaratıyor

Haber Resmi

New York metrosunda son dönemde bazı yolcuların iPhone ekranlarında hareket eden küçük noktalar dikkat çekiyor. Bu noktalar, yolculuk sırasında telefona bakınca mide bulantısı ve baş dönmesi yaşayanlar için geliştirilen az bilinen bir iPhone özelliğine ait. "Vehicle Motion Cues" adı verilen özellik, aracın hareketini algılayarak ekrandaki noktaları aynı yönde hareket ettiriyor ve böylece araç tutmasını azaltmayı amaçlıyor.

Özelliğin işe yarayıp yaramadığı konusunda kullanıcıların görüşleri farklı olsa da BBC'ye göre uygulama son aylarda giderek daha fazla ilgi görüyor. Bazı kullanıcılar özelliği benimseyerek araç hareket etmediği zamanlarda bile günün 24 saati açık tutuklarını bildiriyor.

Araç tutmasının nedeni tam olarak netleşmiş değil

1980'lerden bu yana araç tutmasını araştıran Minnesota Üniversitesi'nden emekli profesör Tom Stoffregen, BBC'ye yaptığı değerlendirmede kendisinin de bu durumdan şikayetçi olduğunu vurgulayarak gemi yolculuklarında 72-96 saat boyunca yatağından kalkamadığını, yiyemediğini anlatıyor.

Uzmanlar araç tutmasının nedeni konusunda hemfikir değil. Klasik açıklama olan "duyusal çelişki kuramı"na göre iç kulak hareketi algılarken göz gibi diğer duyular sabit nesneler görür ve bu çelişki bulantıya yol açar. Stoffregen bu kurama katılmıyor; ona göre asıl sorun, vücudun duruşu kontrol etmek için sürekli bir sonraki hareketi tahmin etmeye çalışması ve bu tahmin tutmadığında ortaya çıkan şaşkınlık. Bu da yolcuların neden araç tutmasına yakalanırken aracı kontrol eden sürücülerin genellikle etkilenmediğini açıklayabiliyor.

Beyne "nasıl hareket ettiğini" göstermek işe yarıyor

Denge sistemini inceleyen Stanford Üniversitesi'nden Doçent Doktor Kristen Steenerson'a göre nedeni ne olursa olsun bu kafa karışıklığı bazı insanlarda mide bulantısına yol açıyor, muhtemelen bir evrimsel tesadüf sonucu, kişi kendini dengesiz hissettiğinde vücut bunu zehirli bir şey yediğine yorup kusmayı uygun bir tepki sayıyor. Steenerson, vücuda uzayda nasıl hareket ettiğine dair sinyaller verildiğinde araç tutmasının hafifleyebildiğini belirtiyor, iPhone'daki noktaların da tam olarak bu mantıkla çalıştığını ve kendisine de yardımcı olduklarını söylüyor. Görsel geri bildirimin oldukça yardımcı olabildiğini gösteren araştırmalar, içi sıvı dolu ve bu sıvının çalkalandığı komik görünümlü bulantı önleyici gözlükler de benzer bir mantıkla çalıştığını söylüyor.

Nasıl açılır?

Özelliği açmak için iPhone'da Ayarlar > Erişilebilirlik > Hareket > Vehicle Motion Cues yolunu izlemek gerekiyor. Noktalar sürekli açık bırakılabildiği gibi, telefon hareket algıladığında otomatik olarak da devreye girebiliyor. Android uygulamaları da benzer bir özellik sunabiliyor ve Pixel telefonlara da benzer bir özelliğin geleceği hakkında açıklama yaptı. Noktaların boyutu ve rengi de kullanıcın tercihine göre değiştirilebiliyor.

Çözüm, aynı zamanda yeni bir "ekrana bakma bahanesi"