Madrid’in dış politikasına “göçmen freni” mi… İspanya’daki göç krizi Avrupa’yı ayağa kaldırdı

---

---

Kuzey Afrika’daki İspanyol toprağı Sebte’de (Ceuta) 50 bini aşkın Faslı göçmenin sınırı aşması Avrupa’yı ayağa kaldırdı. En az 57 kişinin yaşamını yitirdiği kriz sonrası İtalya ve Finlandiya gibi ülkeler Madrid’in Schengen’den çıkarılmasını isterken; krizin arkasında İspanya’nın dış politikasına misilleme olarak ABD-İsrail-Fas hattında kurulan jeopolitik bir kumpasın yer aldığı iddia ediliyor.

İ spanya ’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’ye (Ceuta) dün 50 bini aşkın Faslı göçmenin yasadışı bir şekilde yüzerek giriş yapması tüm Avrupa’yı ayağa kaldırdı. Göçmenlerden 57’si yaşamını yitirirken İtalya’dan Finlandiya’ya kadar birçok ülke İspanya’nın Schengen bölgesinden çıkarılması çağrısında bulundu. Madrid yönetimi ise bölgeye asker gönderme kararı aldığını duyurdu. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, yaşananların “İspanya’nın toprak egemenliğinin ihlali” olduğuna işaret ederek hükümetin insan kaçakçılığı ile mücadelede kararlı olduğunu ve Sebte’nin güvenliğini sağlayacağını ifade etti. İspanyol medyası göçmenlerin neredeyse tamamı sayılabilecek 48 bin 300’ünün geri döndüğünü aktardı.

ABD-FAS-İSRAİL KOMPLOSU MU

Dünya kamuoyunun önemli bir kısmı yaşanan göçmen akınını, Fas-ABD-İsrail arasındaki yakın ilişkiler ve İspanya’daki Pedro Sanchez hükümetine karşı yürütülen mücadeleye bağlıyor. Gazze’deki soykırım sonrası İspanya, İsrail’e yönelik attığı diplomatik ve hukuki adımlarla yaşananlara en sert tepki gösteren Avrupa ülkesi olmuştu. Sanchez hükümeti, ABD’nin ülkede bulunan askeri üslerini İran’a saldırmak için kullanmasına da izin vermemişti. ABD Başkanı Donald Trump, İspanya için, “İspanya umutsuz bir vaka, onlarla hiçbir şey yapmak istemiyorum” ifadesini kullanmıştı. Diğer yandan Sanchez’in 20 Temmuz’da Fas’ın en büyük rakibi Cezayir’i ziyaret etmesi ve gaz tedariki konusunda olumlu konuşmasının Fas’ı rahatsız etmiş olabileceği düşünülüyor. Aralık 2020’de İbrahim Anlaşmaları’na katılan ilk Arap ülkelerinden Fas’ın Tel Aviv ile çok yakın ilişkilere sahip olduğunu da akılda tutmak gerekiyor. Fas’ın İsrail’i tanıması ve diplomatik ilişki kurması karşılığında ABD de Fas’ın tartışmalı Batı Sahra bölgesi üzerindeki egemenliğini tanımıştı.

İLK DEFA OLMUYOR

Sebte’ye göçmen akını ilk kez olmuyor. Fas yönetimi yasadışı geçişleri, yıllardır İspanya’ya karşı bir baskı aracı olarak kullanıyor. Mayıs 2021’de Fas hükümeti sınır kontrollerini gevşetmiş, yaklaşık 8 bin kişinin, yalnızca 48 saatte Sebte’ye geçmesine göz yummuştu. Bu adım, İspanya’nın; Fas’ın güneyinde bulunan Batı Sahra’nın bağımsızlığını savunan Polisario Örgütü lideri Brahim Gali’nin bir İspanyol hastanesinde tedavi görmesine izin vermesine karşı Fas’ın misillemesi olarak değerlendirilmişti. Madrid ile Rabat arasındaki gerilim, Sanchez hükümetinin Batı Sahra konusundaki politikasını değiştirip, Fas Kralı 6’ncı Muhammed ile anlaşmaya varmasının ardından dinmişti.

MADRİD Mİ CESARETLENDİRDİ

Öte yandan yaşanan krizin arkasında İspanyol hükümetini ve yargı kararlarını eleştirenler de var. İspanya Yüksek Mahkemesi, temmuz ayının başında yasadışı göçmenlerle ilgili aldığı kararda denizden yüzerek sınırı geçenlerin herhangi bir yapay engeli aşmadığı için doğrudan iade edilemeyeceğini, yasal prosedüre tabi tutulmaları gerektiğini hükme bağlamıştı. Sanchez hükümeti de nisan ayında ülkede belgesiz olarak bulunan ve suç işlememiş 500 ila 840 bin arasındaki düzensiz göçmene yasal statü sağlayan kararı kabul etmişti.

‘SCHENGEN’DEN ÇIKARILSIN’ TEPKİSİ

Avrupa’da popülist sağ, göçmen karşıtı siyasetine yakıt bulmuş durumda. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, “Schengen bölgesinin İspanya’ya kapatılması” çağrısında bulunurken gelişmeler paralelinde İtalya, İspanya ile Schengen anlaşmasını askıya aldığını duyurdu. İki ülkenin kara sınırı bulunmamasına rağmen bu önlem uçak veya gemiyle seyahat eden kişileri etkileyecek.

Ayrıca Danimarka, Finlandiya, Polonya, Slovakya, Avusturya’dan da İtalyan bakanın çağrısına destek geldi. Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Sebte’den gelen görüntülerin kabul edilemez olduğunu belirtirken İspanya’ya destek sağlamak için hazır olduklarını kaydetti.

SANCHEZ VERİLERLE YANIT VERDİ

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Schengen Bölgesi ’nin İspanya’ya kapatılması yönündeki çağrılara, Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı’nın (Frontex) 2021-2026 yıllarını kapsayan verileriyle yanıt verdi. Rakamlar, kıtaya düzensiz göçün en yoğun yaşandığı güzergâhın 478 bin ile İtalya olduğunu gösterirken İspanyol lider, birlik içinde hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.

BİLGİ NOTU

Schengen kuralları, Sebte ve Melilla’da geçerli olmasına rağmen İspanya, bu iki kent için özel bir istisna işletiyor. Sebte’den İspanya ana karasına veya başka bir Schengen ülkesine geçişlerde kontrol yapılıyor.

Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.