Kalp sağlığımız bu yüzden bozuluyor! Sağlıklı diye yapılıyor ama tehlikeyi büyütüyor

---

---

Orta yaşla birlikte kalp hastalıkları da artıyor. Peki bu durum yaşla mı alakalı yoksa biz mi bir şeyleri yanlış yapıyoruz. Uzmanlara göre cevap ikinci seçenek. Önemsemediğimiz ya da sağlıklı sandığımız bazı sinsi alışkanlıklar, damarlarımızı adım adım tıkıyor.

İnsanlar orta yaşa ulaştıklarında, genellikle 20'li yaşlarında sahip olmadıkları bir olgunluğa, hayatlarının nereye gittiğine dair daha net bir bakış açısına ve başkalarının ne düşündüğüne dair daha az endişeye sahip oluyor.

Ancak yaşamın bu dönemi, sanki her şeye yeniden başlıyormuşsunuz gibi hissettiren bir dizi değişimi de beraberinde getiriyor. Korkulan ‘orta yaş krizi’ bir yana, menopoz gibi hormonal değişimler ve yavaşlayan metabolizma, özellikle karın bölgesinde kilo almayı kolaylaştırarak birçok kişinin vücutlarının kendilerine karşı çalıştığını hissetmesine neden olabiliyor.

Bu değişimlerin ortasında birçok insan, resmi olarak 40 ila 65 yaş arası olarak tanımlanan orta yaş döneminin ciddi bir sorunu da beraberinde getirebileceğini unutuyor: Kalbi ve ona giden arterleri etkileyen bir dizi durumu kapsayan kalp hastalığı riskinde artış.

Doğal yaşlanma ve yaşam tarzı faktörlerinin bir sonucu olarak kan damarları esnekliğini kaybetme eğilimi gösteriyor; kan basıncı ve kolesterol yükseliyor. Bunların her ikisi de kalp hastalığını tetikleyen temel unsurlardır.

Ancak Kardiyoloji Uzmanı Dr. Oliver Guttmann'a göre, daha sağlıklı görünen ‘yağsız’ gıdaları seçmekten uyku saatine kadar görünüşte zararsız olan birtakım günlük alışkanlıklar da kalp hastalığı riskini sessizce artırıyor.

Dr. Guttmann, Daily Mail'e yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"40'lı ve 50'li yaşlarındaki çoğu insanın kalp hastalığı hakkında hiç düşünmediğini sanıyorum. İş, çocuklar ve bazen de yaşlanan ebeveynler arasında mekik dokumakla o kadar meşguller ki, gerçekten bir şey olana kadar kalp sağlığı gündemlerinde bile yer almıyor. Bunun yaşamın daha sonraki dönemleri, yani yaşlandıkları zamanlar için bir sorun olduğunu düşünüyorlar."

Dr. Guttmann, her yıl binlerce insanın hayatına mal olan kalp hastalığı riskini azaltmak için orta yaştaki insanların yapabileceği basit yaşam tarzı değişikliklerini anlattı.

YEMEK YEME SAATİ ÖNEMLİ OLABİLİR

Yatma saatine yakın yemek yemek, vücudu tam da dinlenmeye geçmesi gereken bir zamanda büyük bir metabolik yükü yönetmeye zorlar. Bu durum daha kötü besin metabolizması, düzensiz uyku ve zamanla kilo alımı ile metabolik sendrom riskinin artmasıyla ilişkilendirilir; bunların her ikisi de kalp hastalığı riskini besler.

Araştırmalar, gece geç saatlerde yemek yemeyi, tip 2 diyabet ve kalp hastalığı gibi ciddi komplikasyon risklerini artıran obezite riskiyle sürekli olarak ilişkilendiriyor. Zamanla aşırı kilo damarlara zarar vererek yağ birikintilerinin oluşmasına neden olabiliyor. Bunlar kalbi besleyen damarları tıkarsa kalp krizini tetikleyebiliyor. Beyni besleyen damarları etkilerse, felç ve vasküler demans riskini de artırabiliyor.

‘YAĞSIZ’ SEÇENEKLER DAHA İYİ OLMAYABİLİR

Süpermarket reyonlarında yürürken, özellikle kilo vermek isteyenler üzerinde ‘yağsız’ yazan gıdalara yöneliyor. Ancak paketin ön yüzünün ötesine bakılmasını tavsiye eden Dr. Guttmann, yağın çıkarılmasının genellikle ürünlerin sağlığa zararlı olabilecek katkı maddeleri içerebileceği anlamına geldiği konusunda uyardı.

Dr. Guttmann, “Yağ arındırıldığında, üreticiler kaybolan tadı ve dokuyu telafi etmek için genellikle şeker, tuz veya kıvam arttırıcılar eklerler. Dolayısıyla, 'yağsız' etiketi, özellikle rafine şekerin ikame olarak kullanıldığı durumlarda, kardiyovasküler sağlık için tam yağlı versiyonundan aslında daha kötü olan bir ürünü maskeleyebilir."

Birçok yağsız ürün, kalp hastalığı ve kilo alma riskini artırabilecek bu ilave şekerleri ve ekstra tuzu içeriyor. Bazıları ayrıca dokuyu iyileştirmek için ksantan sakızı (xanthan gum) gibi kıvam arttırıcılar ve stabilizatörler içeriyor. Bunlar gıda düzenleyicileri tarafından genel olarak güvenli kabul edilse de bazı insanlar büyük miktarlarda tüketildiğinde inflamasyon, şişkinlik veya ishal gibi sindirim sistemi yan etkileri bildiriyor.

GİZLİ TUZ SİZİ YAKALAYABİLİR

Dr. Guttmann, daha yakından bakılması gerekenlerin sadece yağsız ürünler olmadığını söyledi. İlk bakışta sağlıklı görünen pek çok gıda, şaşırtıcı derecede yüksek miktarda tuz içerebiliyor ve bu da potansiyel olarak yüksek tansiyon riskini artırabiliyor.

Yüksek tansiyon, felcin önlenebilir bir numaralı nedeni ve küresel olarak en büyük ölüm sebeplerinden biridir.

Dr. Guttmann konuyla ilgili şu bilgileri verdi:

"Sağlıklı olarak pazarlanan pek çok ürün, aromalı yoğurtlar, hazır çorbalar, soslar, hatta ekmek bile lezzeti artırmak veya raf ömrünü uzatmak için kullanılan şaşırtıcı derecede yüksek tuz içeriğine sahip. İnsanlar cips veya hazır yemek yerken tuza karşı çok daha bilinçlidir, ancak besleyici olarak etiketlenmiş bir şeye uzanırken durum böyle değildir. Gizli tuzu bu kadar tehlikeli yapan şey de tam olarak budur: Hiç şüphelenilmeden tüketilir. Bu durum yüksek tansiyona katkıda bulunabilir ve kalp hastalığı ile felç riskini artırabilir."

Dr. Guttmann'ın uyarısı, ortalama bir beslenmedeki tuzun büyük bir kısmının sofrada eklenmek yerine günlük gıdalarda gizlendiğini gösteren ulusal verilerle de destekleniyor. Resmi sağlık verilerine göre, insanların tükettiği tuzun yaklaşık beşte üçü işlenmiş gıdalara zaten üretim aşamasında eklenmiş durumda; sadece yüzde 15 ila 20'si yemek pişirme sırasında veya sofrada eklenen tuzdan geliyor.

TUTARLI UYKU SAATLERİ ÖNEMLİ

Sadece gece geç saatlerde yemek yemekten kaçınmak değil, düzenli bir uyku saatine sahip olmak da kalbinizi korumaya yardımcı oluyor.

Ottawa Üniversitesi'nden araştırmacıların öncülük ettiği ve 72.000'den fazla yetişkinin verilerini analiz eden bir çalışma, düzensiz yatma ve uyanma saatlerine sahip kişilerin, önerilen miktarda uyusalar bile, tutarlı bir uyku programı uygulayanlara göre kalp krizi veya felç geçirme olasılığının yüzde 26 daha fazla olduğunu buldu.

Dr. Guttmann uyku düzensizliği hakkında şunları söyledi:

"Düzensiz uyku saatleri, kan basıncını ve vücudun ana stres hormonu olan kortizolü düzenlemede önemli bir rol oynayan vücudun sirkadiyen ritmini bozar. Her gece çok farklı saatlerde yatmak, kardiyovasküler sistemin geceleri doğal olarak düşen kan basıncı seviyesine yerleşmesine izin vermek yerine, onu sürekli bir dalgalanma halinde tutar. Yıllar geçtikçe bu durum, kalp hastalığının en büyük tetikleyicilerinden biri olan kronik hipertansiyona katkıda bulunabilir."

UZUN SÜRE OTURMAK KALP SAĞLIĞINA ZARAR VEREBİLİR

Pandemiden bu yana daha fazla insanın evden çalışması ve masa başında saatler geçirmesi nedeniyle, modern insan artık her zamankinden daha az hareket ediyor. Ancak uzmanlar, uzun süre oturmanın, düzenli egzersiz yapanlar arasında bile ciddi kalp sorunları geliştirme riskini artırabileceği konusunda sürekli uyarılarda bulunuyor.

Endişe verici bir şekilde, yetişkinlerin büyük bir çoğunluğu haftalık en az 150 dakikalık orta dereceli egzersiz önerisini karşılayamıyor. Dr. Guttmann, uzun süre fiziksel aktivite yapmamanın kalp hastalığının giderek büyüyen bir nedeni olabileceği konusunda uyardı ve ekledi:

"Uzun süre oturmak dolaşımı yavaşlatır, insülin duyarlılığını azaltır ve düzenli egzersiz yapan insanlarda bile daha yüksek kardiyovasküler risk ile doğrudan ilişkilidir. Bu sadece kalorilerle ilgili değil; uzun süreli hareketsizlik, damar işlevini tek bir antrenmanın tamamen telafi edemeyeceği şekillerde etkiler."

İyi haber şu ki, küçük hareketler bile büyük farklar yaratabilir. Yapılan araştırmalar, çalışma günü boyunca saat başı beşer dakikalık kısa yürüyüş molaları vermenin bile damar sağlığını ve genel vücut fonksiyonlarını belirgin şekilde iyileştirebileceğini ortaya koyuyor.