Nakliye riskleri büyüyor: Petrol ve doğal gazın küresel piyasalara arzı tehlikede

---

---

Orta Doğu'dan enerji ürünleri taşıyan gemiler, iki kritik su yolunda artan saldırı riskiyle karşı karşıya kalırken, bu durum petrol ve doğal gazın küresel piyasalara arzını daha da aksatıyor

Orta Doğu'da çatışmalar çarşamba günü de devam etti. ABD ve İran karşılıklı füze saldırıları düzenlerken, çatışmalar Basra Körfezi'nden yapılan petrol sevkiyatının ana güzergahı olan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini yavaşlattı.

Çatışmalar artık giderek Kızıldeniz'deki Bab el-Mendeb Boğazı'nda da deniz ulaşımını aksatıyor. Bu boğaz, Hürmüz Boğazı'nı kullanamayan Suudi Arabistan'ın petrol ihracatı için kritik bir geçiş noktası haline gelmiş durumda.

Denizcilik veri şirketi Windward'ın verilerine göre, 20 Temmuz'dan bu yana Bab el-Mendeb Boğazı'ndan geçen gemi sayısı beşte bir oranında azaldı.

İran'daki savaşın beş ay önce başlamasından bu yana Suudi Arabistan, petrolünün önemli bölümünü boru hattı üzerinden Kızıldeniz'e taşıyarak Hürmüz Boğazı'na bağımlılığını azalttı. Petrol daha sonra Arap Yarımadası'nın batısındaki Kızıldeniz'de tankerlere yükleniyor. Bu tankerlerin büyük bölümü daha sonra Yemen sınırındaki Bab el-Mendeb Boğazı üzerinden güneye ilerliyor. Bu durum ise gemileri, 20 Temmuz'da Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz limanlarına deniz ablukası ilan eden İran destekli Husilerin saldırılarına açık hale getiriyor.

Husilerin Sözcüsü Yahya Saree, salı günü Yemen açıklarında Kızıldeniz'de bir Suudi tankerini vurduklarını öne sürdü. Ancak geminin gerçekten isabet alıp almadığı netlik kazanmadı. İngiliz Kraliyet Donanması tarafından yönetilen Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ise güney Kızıldeniz'de "şüpheli faaliyet" ihbarı aldığını duyurdu. Bir gemi kaptanının patlama sesi duyduğunu bildirdiği belirtilirken, gemi ve mürettebatın güvende olduğu kaydedildi.

Husiler Suudi Arabistan bağlantılı gemileri hedef alırken, bazı Çin gemilerinin ise milliyetlerini açık şekilde yayınlayarak boğazdan sorunsuz geçmeye devam ettiği görüldü. Çin, Husilerin en büyük destekçisi olan İran ile yakın ilişkilere sahip.

Windward'a göre, Çin bayraklı bir gemi, konum vericisini açık tutarak ve GPS sinyalinde herhangi bir manipülasyon yapmadan Suudi Arabistan'ın Cidde Limanı'na doğru Bab el-Mendeb Boğazı'ndan geçti. Geminin konum vericisinde "CHINA SHIP CREW SUEZ" ve "CHINA SHIP CREW" mesajları yer aldı.

Sigorta brokeri McGill and Partners yöneticilerinden David Smith, Kızıldeniz'de faaliyet gösteren gemiler için sigorta maliyetlerinin, Suudi Arabistan bağlantısı bulunmayan gemiler dahil olmak üzere genel olarak yükseldiğini söyledi. Smith, bazı sigorta şirketlerinin ise Suudi limanlarından yük alan gemilere hiç teminat sağlamadığını ifade etti.

Gemi takip şirketi Kpler ise salı günü Bab el-Mendeb Boğazı'ndan geçen gemi sayısının pazartesi günkü 39'dan 41'e yükseldiğini, ancak bunun risklerin azaldığı anlamına gelmediğini belirtti. Şirket, bu gemilerden dördünün konum vericilerini kapattığını ve bunun gemilerin tespit edilmekten kaçınmaya çalıştığını göstererek risk seviyesinin yüksekliğine işaret ettiğini kaydetti.

Lloyd's List verilerine göre, Husilerin tehditlerinden önce haziran ayında Bab el-Mendeb Boğazı'ndan 355 ham petrol tankeri geçti. Bu sayı, şubat ayında boğazı kullanan 197 tankere kıyasla yüzde 50'den fazla artışa işaret ediyor.

Husilerin uzun vadede Kızıldeniz'i kullanan tanker sayısını azaltmayı başarması halinde, bu durum özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin savaş öncesi seviyelerin onda birinin altında kalmaya devam ettiği bir dönemde, Basra Körfezi dışına petrol taşınmasına yönelik çabalara ağır darbe vurabilir.

Kpler verilerine göre salı günü Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 12 gemi geçti. Bu sayı bir önceki gün sekiz olarak kaydedilmişti. Gemilerin geçişi iki yönde eşit şekilde gerçekleşirken, 10 gemi İran'ın belirlediği rotayı kullandı. Diğer iki geminin hangi güzergahı izlediği ise belirlenemedi. İran Devrim Muhafızları, uyarılarını dikkate almayarak "yasadışı" rotayı kullanan üç tankeri vurduklarını açıkladı ancak gemilerin nerede hedef alındığına ilişkin bilgi vermedi.

Husiler, 2023 yılında Gazze Şeridi'ndeki savaşın başlamasının ardından Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik çok sayıda saldırı düzenlemişti. Bu saldırılar, birçok büyük denizcilik şirketinin Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı'nı kullanmaktan kaçınmasına neden olmuş, şirketler bunun yerine Afrika'nın güneyini dolaşan daha uzun ve maliyetli rotalara yönelmişti.

© 2026 The New York Times Company