Piyasalarda yapay zeka depremi: IBM bir günde %25 düştü, 69 milyar dolar buhar oldu

---

---

Yapay zeka donanımı ve çiplere hücum eden dev şirketler, geleneksel teknoloji bütçelerini kıstı. Daha önce beklediği kâr seviyesine ulaşamayacağını açıklayan IBM, borsada tek günde %25 çökerek 69 milyar dolar değer kaybetti

Yapay zeka çılgınlığı, küresel teknoloji pazarında dengeleri sarsmaya devam ediyor. Wall Street Journal'ın haberine göre bu rüzgarın son kurbanı, kurumsal teknoloji dünyasının asırlık çınarı IBM oldu.

Şirketin salı günü daha önce beklediği kâr seviyesine ulaşamayacağını açıklaması, Wall Street’te deprem etkisi yarattı. IBM'in piyasa değerinden sadece bir günde tam 69 milyar dolar silindi.

Önümüzdeki hafta ikinci çeyrek resmi bilançosunu açıklamaya hazırlanan IBM'in bu ön uyarısı, kurumsal şirketlerin devasa yapay zeka faturalarının geleneksel yazılım bütçelerini nasıl baltaladığını gözler önüne serdi.

Bütçede yapay zeka sıkışması

Yılın ilk döneminde Adobe ve Salesforce gibi devlerin hisselerinde yaşanan düşüşler, Anthropic gibi yapay zeka girişimlerinin mevcut yazılımların daha ucuz kopyalarını kolayca üretebileceği endişesinden kaynaklanıyordu.

Wall Street Journal'a göre IBM'in yaşadığı bu tarihi çöküş tamamen farklı bir dinamiğe dayanıyor: Bütçe gaspı.

Yapay zekanın hızla yükselmesi, çip fiyatlarını ve veri merkezi sunucularının maliyetlerini fahiş oranda artırdı. Başta bankalar olmak üzere dev kurumlar, kendi yapay zeka araçlarını çalıştırabilmek için bulut şirketlerinden muazzam miktarda işlem gücü satın almak zorunda kalıyor.

Bu durum, şirketlerin teknoloji bütçelerini sonuna kadar sıkıştırıyor.

IBM CEO'su Arvind Krishna, haziran ayında müşterilerinin beklenen fiyat artışlarından kaçınmak ve tedarik sıkıntısı çekmemek için bütçelerini acilen sunucu, depolama ve bellek donanımlarına kaydırdığını belirtti:

"Bu koşullar ekiplerimizin kusursuz çalışmasını gerektiriyordu ancak bu çeyrekte tökezledik. Tedarik zinciri kaynaklı bazı etkileri öngörüyorduk fakat sermaye harcamalarındaki (capex) öncelik değişiminin bu boyutta olacağını tahmin edemedik."

Sadece yazılım değil donanım da hedefte

D.A. Davidson Teknoloji Araştırmaları Müdürü Gil Luria, OpenAI ve Anthropic gibi şirketlerin gelirlerinin katlanarak artacağını, ancak bunun bedelini geleneksel firmaların ödeyeceğini söylüyor:

"Bu bilanço dönemi, bu durumdan darbe alan şirketlerin enkazıyla dolacak. Müşterilerinden sürekli şu cümleyi duyuyorlar: 'Yapay zekaya yer açmak için bütçemizi kısmamız gerek.'"

IBM'in sıkıntıları yalnızca yazılımla sınırlı değil. Şirketin yapay zeka çağı için tasarladığı amiral gemisi kurumsal ana bilgisayarı (mainframe) z17 satışları da beklentilerin altında kaldı. IBM, daha önce tek haneli düşük bir düşüş beklediği altyapı gelirlerinin bu dönem %7 oranında gerilemesini öngörüyor.

IBM'in iş modeli tehlike altında

Nvidia, Google ve Oracle gibi kendi veri merkezlerinden çip satan ya da işlem gücü kiralayan bulut devlerinin aksine; IBM, müşterilerin kendi tesislerine kurduğu donanım ve yazılım sistemlerini satmaya odaklanıyor.

Müşteri portföyü ağırlıklı olarak finans devlerinden oluşan IBM'in bu modeli ciddi tehditlerle karşı karşıya:

Buna karşın şirket boş durmuyor. Mayıs ayı sonunda IBM ve iştiraki Red Hat, yazılım tedarik zincirlerini güvence altına almak için Bank of America, Citi, Goldman Sachs, Visa ve Morgan Stanley gibi devleri kapsayan 5 milyar dolarlık, "Project Lightwell" isimli siber güvenlik projesini duyurmuştu

Ayrıca kuantum bilgisayarlara yönelik yatırımlarını da hızlandıran şirket, Trump yönetiminden aldığı 1 milyar dolarlık hibeyle Anderon adlı bir birim kurarak önümüzdeki 5 yılda kuantum süper bilgisayarlara 9 milyar dolar daha harcayacağını açıklamıştı.