Trump masada hayır dedi: Suudi Arabistan'la nükleer anlaşmaya İsrail şartı

---

---

ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan ile varılan dev sivil nükleer anlaşmayı Riyad'ın İsrail ile ilişkileri normalleştirmesini sağlayan İbrahim Anlaşmaları'na katılması şartına bağladı. İsrail lobisinin tepki gösterdiği anlaşmada gözler, Filistin şartından taviz vermeyen Riyad'a çevrildi

ABD Başkanı Donald Trump, Riyad yönetimiyle yürütülen sivil nükleer iş birliği anlaşmasında geri adım atarak şartları ağırlaştırdı.

Middle East Eye'ın haberine göre Trump, Suudi Arabistan'a ABD teknolojisiyle nükleer tesis kurma imkanı tanıyacak anlaşmanın yürürlüğe girmesini, Riyad'ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesini sağlayan İbrahim Anlaşmaları’na katılması şartına bağladı.

Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada Trump şöyle dedi:

"Sivil Nükleer Anlaşma (Materyal zenginleştirme kesinlikle yapılmayacak!)... Tıpkı İran ve BAE'nin (ve diğerlerinin) halihazırda sahip olduğu gibi yalnızca askeri olmayan kullanımları kapsamaktadır ve onaylanacaktır. Ancak tamamen Suudi Arabistan'ın son derece saygın ve başarılı İbrahim Anlaşmaları'na katılması şartına bağlıdır. Birleşik Devletler Sivil (Zenginleştirilmemiş) Nükleer Tesisler kurulmasına karşı değildir."

Washington ve Riyad yönetimleri daha önce krallığın ABD teknolojisini kullanarak nükleer reaktörler inşa etmesine izin verme konusunda uzlaşmıştı.

Daha önceki raporlar, Suudi Arabistan’ın, Washington’ın geçmişte İran’dan talep ettiği sıkı Birleşmiş Milletler denetimlerini kabul etmek zorunda kalmadan uranyum zenginleştirmesine izin verilebileceğine işaret ediyordu. Trump'ın son çıkışı bu sürecin seyrini değiştirdi.

'Filistin devleti olmadan normalleşme yok'

Trump'ın bu şartına karşılık Suudi Arabistan yönetimi kararlı duruşunu koruyor. Riyad, bağımsız bir Filistin devletine giden güvenilir ve geri dönülemez bir yol haritası oluşturulmadan İsrail ile diplomatik ilişkileri normalleştirmeyeceğini kararlılıkla vurgulamaya devam ediyor.

ABD Enerji Bakanlığı Çarşamba günü yaptığı açıklamada, iki ülke arasında onlarca yıl sürecek ve milyarlarca dolarlık bir ortaklığın temelini atacak olan "barışçıl nükleer iş birliği anlaşmasını" duyurmuştu.

Bakanlık, anlaşmanın nükleer silahların yayılmasını önleme de dahil olmak üzere bir dizi öncelikli ekonomik ve stratejik hedefi ilerleteceğini belirtmişti.

İsrail lobisinin tepkisi

İki ülke arasında imzalanan bu sivil nükleer iş birliği anlaşması, yürürlüğe girmeden önce ABD Kongresi'nin incelemesine sunulacak. Anlaşmanın engellenmesi için Kongre'nin önünde 90 yasama günü bulunuyor.

Süreç devam ederken İsrail ve ABD'deki İsrail yanlısı lobi grupları anlaşmaya sert bir şekilde karşı çıkıyor.

Güvenlik endişelerini dile getiren çevrelere yanıt veren ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise daha önce yaptığı açıklamalarda, Riyad ile varılacak herhangi bir nükleer anlaşmanın nükleer silahların yayılmasına katkıda bulunmayacağını ve gerekli denetimlerin sağlanacağını savunmuştu.