'Turuncu dudaklı maymun' keşfi: Yeni tür olarak belirlendi

---

---

Bilim dünyasında dikkat çekici bir keşif yaşandı. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde turuncu dudakları ve kükremeyi andıran sesiyle öne çıkan yeni bir maymun türü kayıtlara geçti.

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Konuya ilişkin ayrıntılar bilimsel dergi PLOS ONE'da yayımlanan çalışmada yer alıyor.

Yerel halk tarafından "Likweli" olarak bilinen ve bilimsel adı Colobus congoensis olan bu tür, Afrika'da bilim insanları tarafından son 75 yılda tanımlanan beşinci yeni maymun türü olma özelliğini taşıyor.

Florida Atlantic Üniversitesi (FAU) ve New York Şehir Üniversitesi (CUNY) Lisansüstü Merkezi’nden araştırmacılar, bu türün "bilinen diğer tüm Afrika colobus maymunlarından kendisini ayıran belirgin kafatası, diş ve iskelet özelliklerine" sahip olduğunu belirtti.

Yaklaşık 6,8 kilogram ağırlığındaki bu maymunun, diğer Colobus maymunlarına kıyasla daha küçük bir yapıya sahip olduğu belirtiliyor.

FAU tarafından yapılan betimlemede, "Işığı yansıtan pürüzsüz kürkü ve uzun siyah yüz tüyleri ile büyük kıvrık kulaklarının oluşturduğu dramatik yüz hatlarıyla ayırt ediliyor" ifadelerine yer verildi.

Çalışmanın yazarlarından Doçent Dr. Kate Detwiler, "Colobus congoensis’in keşfi, Afrika maymunlarının evrimine dair anlayışımızı yeniden şekillendiriyor. Bilinen en yakın akrabası, Orta-Batı Afrika’da, bin 200 kilometreden fazla bir uzaklıkta yaşayan Colobus satanas. Ancak genetik kanıtlarımız, bu iki türün yaklaşık 4 ila 5 milyon yıl önce birbirinden ayrıldığını gösteriyor; bu da Colobus soyundaki bilinen en eski evrimsel ayrışmalardan birine işaret ediyor." dedi.

Keşif Süreci 2008 Yılında Başladı

Bu yeni türü tanımlama süreci, 2008 yılında Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin orta-doğu kesiminde çalışan araştırmacıların sıra dışı bir maymunu fotoğraflamasıyla başladı. On yıl sonra, 2018'de daha net bir gözlem yapıldı ve 2018'den 2022'ye kadar olan süreçte toplam 114 kez görüntü alabildiler.

Araştırmacılar, bunun daha önce tanımlanmamış bir tür olduğunu kanıtlamak için yalnızca anatomi ve saha gözlemlerine değil, aynı zamanda maymunun genetiğini incelemeye ve yerel ekolojik bilgiden yararlanmaya başvurdu. 

Çalışmanın ortak yazarı Christopher Gilbert, "Potansiyel bir yeni tür keşfedildiğinde, kanıtların sarsılmaz olması gerekir. Müze koleksiyonlarını ve karşılaştırmalı veri setlerini analiz ederek, bilinen Afrika colobus maymunlarından alınan örneklerin yanı sıra kafataslarını, postları ve iskelet anatomisini inceledik. Bu karşılaştırmalar, Colobus congoensis’in farklı bir tür olduğunu kesin olarak ortaya koymamızı sağladı." dedi.

Yaşam Alanı Tehdit Altında

Ancak Likweli için bazı koruma endişeleri bulunuyor. Zira görüntülemeler yaklaşık bin 700 kilometrekarelik bir alanda yapıldı.

Açıklamada, "Araştırmacılar, sınırlı yayılım alanı, habitat kaybı ve avlanma baskısı nedeniyle Colobus congoensis'in Nesli Tükenmekte Olan olarak sınıflandırılmasını öneriyor. Bilinen yaşam alanının büyük kısmı Lomami Ulusal Parkı içinde yer alıyor ve bu da bölgenin korunmasını türün hayatta kalması için kritik hale getiriyor" denildi.