Ukrayna ezberleri bozdu: Drone savaşları ABD'nin üretim modelini değiştirdi

---

---

Ukrayna'nın savaşta kurduğu yüksek hacimli drone üretim modeli, ABD için yeni bir ölçüt haline geldi. Pentagon, yerli üretimi artırmak amacıyla Ukraynalı şirketlerden gelecekteki siparişler için üretimlerini ABD'ye taşımalarını istiyor

Pentagon, 1,1 milyar dolarlık yatırımına rağmen küçük saldırı dronlarının üretiminde hâlâ Ukrayna'nın gerisinde olduğunu kabul etti. Savunma Bakanlığı yetkilileri, ABD'nin şubat ayına kadar 200 binin altında drone siparişi vereceğini, buna karşılık Ukrayna'nın bu yıl 6 ila 7 milyon FPV saldırı dronu üreteceğini açıkladı.

Reuters'ta yer alan habere göre, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) yerli insansız hava aracı (İHA) sanayisini geliştirmekten sorumlu yetkilisi Travis Metz, ABD'nin bu alanda henüz yolun başında olduğunu kabul etti. Metz, Washington'un yerli üretimi artırmaya çalışmasına rağmen üretim kapasitesinin hâlâ Ukrayna'nın çok gerisinde kaldığını söyledi.

Pentagon'un Savunma İnovasyon Birimi'nde (DIU) başkan yardımcısı ve operasyon direktörü olarak görev yapan, geçen sonbahardan bu yana da "Drone Dominance Program"ı yöneten Metz, Reuters'a verdiği demeçte, Ukrayna'nın bu yıl 6 ila 7 milyon küçük birinci şahıs görüşlü (FPV) saldırı dronu üreteceğini belirtti. Bu rakam, aylık yaklaşık 500 bin drone üretimine karşılık geliyor.

Buna karşılık Pentagon'un 1,1 milyar dolarlık programı kapsamında Şubat 2027'ye kadar sipariş edilen toplam drone sayısının 200 binin altında kalması bekleniyor. Metz, "Sıfırdan 200 bine ulaşmak, bundan sonra üretimi daha da artırmaktan çok daha zor" dedi. ABD'de yüksek kapasiteli yerli üretim altyapısı kurulduktan sonra büyümenin daha hızlı olacağını savundu.

Yerli parça şartı üretimi zorlaştırdı

Ancak Pentagon, kısa süre önce askeri dronların yalnızca ABD üretimi parçalarla üretilmesini zorunlu hale getirerek üretim sürecini daha da zorlaştırdı. 23 Temmuz'da güncellenen tedarik zinciri çerçevesinde, küçük insansız hava araçları için tamamen yerli bir tedarik zinciri oluşturmanın nihai hedef olduğu vurgulandı.

Metz, özellikle yarı iletkenler gibi kritik bileşenlerin temin edilmesinin yalnızca drone sektöründe değil, genel olarak ABD için önemli bir sorun olmaya devam ettiğini söyledi.

Ağustos ayında düzenlenecek test programına katılacak 19 şirketin hiçbirinin Çin yapımı fırçasız elektrik motoru veya batarya gibi yasaklı parçaları kullanamayacağını belirten Metz, bunun programın ilk aşamasına göre çok daha sıkı bir standart olduğunu ifade etti.

"Bu giderek zorlaşıyor" diyen Metz, programın önceki aşamasında satın alınan dronların "büyük çoğunluğunda" Çin üretimi motorlar bulunduğunu tahmin ettiğini söyledi.

Hedef, Ukrayna seviyesine ulaşmak

Buna rağmen Metz, uzun vadede ABD'nin Ukrayna'nın üretim kapasitesini yakalayabileceğine inanıyor. "Bunun dünya şampiyonu olmamamız için hiçbir neden görmüyorum" dedi.

Metz, gelecek ay Colorado eyaletindeki Fort Carson Üssü'nde düzenlenecek "Gauntlet II" testlerine davet edilen altı Ukraynalı şirketin tamamının, gelecekte Pentagon'dan sipariş alabilmek için ABD'li üreticilerle ortak girişim kurduğunu veya bu yönde ilerlediğini açıkladı.

Bu kapsamda Ukraynalı F-Drones, Ohio merkezli Ukrainian Defense Drones ile ortaklık kurarak Toledo yakınlarında üretim tesisi açtı. Bir diğer Ukraynalı üretici General Cherry ise New Hampshire merkezli Wilcox Industries ile ortak girişim anlaşması imzaladı.

Metz, Gauntlet II'ye katılan Ukraynalı şirketlerden ABD'de üretim yapmalarının beklendiğini belirterek, amaçlarının Ukrayna'nın savaş sahasında edindiği tecrübeyi Amerikan üretim kapasitesine dönüştürmek ve ithalata bağımlılığı azaltmak olduğunu söyledi.

Ukrayna savaşı dengeleri değiştirdi

Ukrayna savaşı, düşük maliyetle ve yüksek adetlerde üretilebilen insansız hava araçlarının (İHA) modern savaşlardaki önemini köklü biçimde değiştirdi. Küçük birinci şahıs görüşlü (FPV) dronlar artık keşif, hedef tespiti, mühimmat taşıma ve doğrudan saldırı gibi çok farklı görevlerde kullanılıyor.

Bu araçların geleneksel füze sistemleri ve hava platformlarına kıyasla çok daha düşük maliyetli olması, savunma sanayisinde teknolojik üstünlüğün yanı sıra seri üretim kapasitesini de stratejik bir unsur haline getirdi.

ABD savunma sanayisi ise uzun yıllar boyunca az sayıda ancak yüksek maliyetli ve gelişmiş sistemler üretmeye odaklandı. Küçük dronlarda ise ihtiyaç duyulan model bunun tam tersi. Bu araçların kısa sürede geliştirilebilmesi, düşük maliyetle üretilebilmesi ve savaşta kaybedilenlerin hızla yenileriyle değiştirilebilmesi gerekiyor.

Pentagon'un önündeki temel zorluk da birkaç gelişmiş platform üretmekten ziyade, yüz binlerce dronu kesintisiz şekilde teslim edebilecek bir üretim ve tedarik zinciri oluşturmak. Uzmanlara göre Ukrayna'nın savaş sırasında geliştirdiği esnek ve dağıtık üretim modeli, bu alanda ABD'nin geleneksel savunma tedarik sistemine kıyasla daha çevik bir yapı ortaya koyuyor.