Zohran Mamdani: Netanyahu'yu tutuklamak istiyorum ama yetkim yok

---

---

Mamdani, Netanyahu için çıkarılan tutuklama emrini New York'ta uygulamaya çağırdı; ancak şehrin böyle bir yetkisi olmadığını açıkladı. The New York Times, ABD'de tartışma yaratan Mamdani'nin açıklamalarını ve tarafların tepkilerini derledi

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, salı akşamı yayınladığı çarpıcı videoda hükümete seslendi: İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkındaki uluslararası tutuklama emrini uygulasın. Mamdani, Netanyahu'yu 'savaş suçlusu' ve 'Filistin halkına yönelik korkunç bir soykırımın mimarı' diye tanımladı.

Mamdani, şehrin Hukuk Departmanı'nın, Netanyahu'nun eylülde şehre yapması beklenen ziyaret sırasında New York Polis Departmanı'nın kendisini tutuklayıp tutuklayamayacağını araştırdığını, ancak şehrin bunun için "bağımsız hukuki yetkisi" olmadığı sonucuna vardığını açıkladı.

Mamdani, geçtiğimiz hafta The New York Times'ın "The Interview" programında Lulu Garcia Navarro'ya konuşmuştu. UCM'nin 2024'te Netanyahu için çıkardığı tutuklama emrinin uygulanması konusunda şehir avukatlarıyla "aktif görüşmeler" yürüttüğünü söylemişti. Salı günkü açıklama, bu röportajın birkaç gün ardından geldi.

Mamdani, videosunda bu görüşmelerin sonucunda yönetiminin söz konusu emri uygulamak için gereken hukuki yetkiye sahip olmadıklarını anladıklarını söyledi.

'Netanyahu burada istenmiyor'

ABD ve New York City bayraklarının arasında oturan Mamdani, kameraya bakarak İsrail başbakanının New York'ta yeri olmadığını ciddi bir üslupla dile getirdi.

"Binyamin Netanyahu New York City'de istenmiyor, aranan başka hiçbir savaş suçlusu da istenmiyor. Soykırımı tek başımıza durduramasak da sessizliğimizin bir silaha dönüşüp dönüşmeyeceğine karar verebiliriz, tüm insanların onurunu korumak için elimizdeki her yolu deneyebiliriz."

Federal makamların yakın gelecekte Netanyahu'yu tutuklaması pek olası görünmüyor. ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü, ABD'nin uzun yıllara dayanan müttefiki İsrail'in liderinin Amerika'da "hiçbir şekilde" tutuklanmayacağını söyledi. Üstelik ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne üye bile değil, bu da mahkemenin tutuklama emrinin etkisini büyük ölçüde zayıflatıyor.

İsrail'den sert tepki

Salı akşamı İsrail'in BM Büyükelçisi Danny Danon, Mamdani'nin videosuna çevrimiçi paylaştığı bir açıklamayla tepki gösterdi. "Kan iftiraları artık yeter" dedi Danon. "Siz New Yorkluların hizmetine seçildiniz, Hamas'ın propagandasına değil. İşinizi yapın!"

Mamdani, seçim kampanyası sırasında Netanyahu New York'a gelirse Polis Departmanı'na onu tutuklama talimatı vereceğini söylemişti. Başbakanın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için eylülde bu ziyareti gerçekleştirmesi bekleniyor.

Ama başkanın böyle bir talimat verme yetkisinin olup olmadığı uzun zamandır tartışma konusu. Mamdani geçtiğimiz hafta bu olasılığı The Magazine'e anlattıktan sonra Netanyahu'nun ofisi onu kınadı ve "politikalarının New York'a verdiği zararı düzeltmeye odaklanması gerektiğini" söyledi. Başbakanlığın pazar günkü açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

"Mamdani, kendi başarısızlıklarından dikkati dağıtmak için Yahudi devletinin ve Orta Doğu'nun tek demokrasisinin liderine saldırmakla ilgileniyor gibi görünüyor."

Danon da Pazartesi günü Genel Kurul'da yaptığı konuşmada Mamdani'yi hedef aldı; Netanyahu'nun tutuklanması için "hiçbir hukuki dayanak" bulunmadığını söyledi ve Mamdani'yi "radikal tabanını" harekete geçirmek amacıyla "siyasi tiyatro" yapmakla suçladı.

Tutuklama emrinin arka planı

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2024'te Netanyahu ile eski savunma bakanı Yoav Gallant hakkında, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği terör saldırısıyla başlayan ve 70 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği Gazze savaşındaki eylemleri gerekçesiyle savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlediklerine dair tutuklama emri çıkarmıştı.

UCM'nin tutuklama emirlerine göre Netanyahu ve Gallant, Gazze halkını gıda, su, yakıt ve ilaçtan "kasıtlı ve bilerek" yoksun bıraktı; ikisi de bu iddiaları reddediyor.

Mahkeme, Hamas'ın askeri kanat lideri Muhammed Deif için de insanlığa karşı suç gerekçesiyle tutuklama emri çıkarmıştı, ama İsrail, emir çıkmadan önce Deif'i bir hava saldırısında öldürdüğünü açıklamıştı.

İsrail'in Gazze'deki savaş tutumu, İsrailli ve uluslararası insan hakları örgütlerinin yanı sıra, biri geçen ay bulgularını açıklayan iki ayrı BM komisyonu tarafından da soykırım olarak nitelendirildi. İsrail bu bulguları reddediyor; Netanyahu'nun ofisi Pazar günü "İsrail'in, Hamas'la mücadele ederken sivillere verilen zararı en aza indirmek için görülmemiş savaş dönemi önlemleri aldığını" savundu.

Ama İsrail'in Gazze'deki eylemleri ülkeyi küresel arenada iyice yalnızlaştırdı, en büyük müttefiki Amerika Birleşik Devletleri'nde bile giderek popülerliğini yitirmesine yol açtı.

Pew Research Center'ın anketlerine göre Amerikalıların çoğunluğu artık İsrail'e olumsuz bakıyor; bu görüş her iki partiden de 50 yaş altı yetişkinlerin çoğunluğunda geçerli. Demokratlar ve Demokrat eğilimli bağımsızlar arasında ise bu oran yüzde 80'e çıkıyor.